CFO Agenda - Κι όμως, οι πρώτες ενδείξεις επανεκκίνησης της οικονομίας είναι ορατές

Δευτέρα, 18 Δεκεμβρίου 2017

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Strategic Investments

Προδημοσίευση στο CFO Agenda Online

Κι όμως, οι πρώτες ενδείξεις επανεκκίνησης της οικονομίας είναι ορατές

26 Οκτωβρίου 2011 | 10:33 Γράφει ο Ηλίας Γ.  Μπέλλος Topics: Macroeconomics,Έρευνες Σχετικές Εταιρίες: ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Κι όμως, οι πρώτες ενδείξεις επανεκκίνησης της οικονομίας είναι ορατές

Τι δείχνει ο απολογισμός της ύφεσης και τι η «ακτινογραφία» της κλαδικής δραστηριότητας σύμφωνα με την Εθνική Τράπεζα.

Οι πρώτες ενδείξεις προσαρμογών στην ελληνική οικονομία είναι ορατές, αλλά η υψηλή αβεβαιότητα και η ανάγκη εντατικοποίησης της δημοσιονομικής προσπάθειας αναβάλλουν την ανάκαμψη για το β’ εξάμηνο του 2012. Αυτό εκτιμά η Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας στην έκθεση της για την οικονομία του Νοεμβρίου.

«Ενάμιση χρόνο μετά την ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης για την Ελλάδα, και τρία σχεδόν χρόνια από την είσοδο της οικονομίας σε ύφεση, οι πρώτες ενδείξεις προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας σε ένα πιο ανταγωνιστικό και βιώσιμο πρότυπο έχουν αρχίσει να διαφαίνονται, καταδεικνύοντας ότι οι θυσίες αρχίζουν να έχουν αποτέλεσμα» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Οι συντελούμενες αλλαγές αποτυπώνονται τόσο στη διάρθρωση της εγχώριας ζήτησης, με συρρίκνωση της κατανάλωσης και των εισαγωγών, έντονη προσαρμογή της αγοράς εργασίας, βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους (ειδικά στον τουρισμό) και ανάκαμψη των εξαγωγών.

«Η μετουσίωση αυτών όμως των ενδείξεων σε βιώσιμα συστατικά ενός νέου αναπτυξιακού υποδείγματος και κυρίως η αναστροφή του εξαιρετικά δυσμενούς κοινωνικού και μακροοικονομικού περιβάλλοντος προϋποθέτουν» σύμφωνα με τον Παύλο Μυλωνά, επικεφαλής οικονομολόγο της Εθνικής Τραπέζης «επιμονή στην έγκαιρη και αποτελεσματική προώθηση της δημοσιονομικής εξυγίανσης και των διαθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα επιτρέψουν την επανάκτηση της εμπιστοσύνης για την ελληνική οικονομία, τόσο διεθνώς όσο και εγχωρίως, και την επάνοδο της οικονομικής δραστηριότητας σε αναπτυξιακή τροχιά».

Ακόμα χρειάζεται «την ομαλή εφαρμογή των αποφάσεων των ηγετών της Ευρωζώνης της 21 Ιουλίου -- έστω και με προσαρμογές στις τρέχουσες συνθήκες -- με συνέχιση της βοήθειας από τους εταίρους για ένα εύλογο μακροοικονομικά χρονικό διάστημα με αξιόπιστο και διαχρονικά συνεπή τρόπο» και την «παγίωση, το ταχύτερο δυνατό, μιας αξιόπιστης στρατηγικής συνολικής αντιμετώπισης της κρίσης χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Oπως υπογραμμίζεται, οι περισσότερες μακροοικονομικές προβλέψεις στις αρχές του έτους είχαν βασιστεί σε σταθεροποίηση, τουλάχιστον, του οικονομικού κλίματος και των συνθηκών ρευστότητας. Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών δείχνουν ότι το μεγαλύτερο τμήμα της δημοσιονομικής προσαρμογής για το έτος πρέπει να επιτευχθεί σε ένα μόνο πεντάμηνο με τη χρήση επιπρόσθετων μέτρων άμεσης απόδοσης - και άμεσου συσταλτικού αποτελέσματος για την οικονομική δραστηριότητα.

Παράλληλα, με τις συνεχιζόμενες πιέσεις στο τραπεζικό σύστημα από την συρρίκνωση των καταθέσεων και τη δυσχερέστερη προσφυγή στo Ευρωσύστημα, δεν προοιωνίζεται βελτίωση των συνθηκών ρευστότητας σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Σε αυτό το περιβάλλον, συνεχίζει, είναι βέβαιο ότι σε τριμηνιαία βάση η ύφεση θα βαθύνει το Β’εξάμηνο ειδικά το τελευταίο τρίμηνο του έτους οπότε και θα επικεντρωθεί σημαντικό τμήμα της ταμιακής επιβάρυνσης από τα νέα μέτρα.

Για το σύνολο του 2011 η συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας αναμένεται να είναι της τάξης του -5,9%, ενώ κατά το επόμενο έτος στο -2,7% ολοκληρώνοντας έναν καθοδικό κύκλο 4.5 ετών κατά των οποίο η σωρευτική συρρίκνωση του ΑΕΠ θα υπερβεί το 14%. Σε τριμηνιαία βάση το ΑΕΠ αναμένεται να σταθεροποιηθεί στο Β’ εξάμηνο του 2012, ενώ ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης να επανέλθει σε θετικό έδαφος το 4ο τρίμηνο του 2012 (+0,3%), και κατά συνέπεια, διαφαίνεται ότι προσεγγίζουμε πλέον το ναδίρ του υφεσιακού κύκλου.

Η κατάρρεση της ιδιωτικής κατανάλωσης
Η ιδιωτική κατανάλωση - ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των ανισορροπιών της ελληνικής οικονομίας -- αναμένεται να υποχωρήσει σημαντικά στο 71% του ΑΕΠ το 2011 (από σχεδόν 74% το 2010) και χαμηλότερα από 68% το 2013 σημειώνοντας σωρευτική μείωση άνω του 15,5% σε σταθερές τιμές την πενταετία 2009-2013.

Η συρρίκνωση της κατανάλωσης είναι απόρροια της σωρευτικής μείωσης του (αποπληθωρισμένου) συνολικού διαθεσίμου εισοδήματος του ιδιωτικού τομέα (η οποία την τριετία 2009-2011 θα ανέλθει σωρευτικά στο -25% περίπου, και θα συνεχιστεί και το 2012 με τη μείωση να ανέρχεται στο 11% του ΑΕΠ).

Η συρρίκνωσή της ενσωματώνει τη συνολική επίδραση από τη μείωση της απασχόλησης και της αμοιβής εργασίας, τη φορολογική επιβάρυνση και τη μεταβολή του πληθωρισμού, που μόνο μερικώς εξομαλύνονται μέσω της χρήσης αποταμιεύσεων του ιδιωτικού τομέα καθώς και μέσω της παραοικονομίας.

Η επάνοδος της ιδιωτικής κατανάλωσης σε θετική τροχιά αναμένεται το 2013.

Οι πρώτες ενδείξεις προσαρμογών στην ελληνική οικονομία είναι ορατές, αλλά η υψηλή αβεβαιότητα και η ανάγκη εντατικοποίησης της δημοσιονομικής προσπάθειας αναβάλλουν την ανάκαμψη για το β’ εξάμηνο του 2012. Αυτό εκτιμά η Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας στην έκθεση της για την οικονομία του Νοεμβρίου.

«Ενάμιση χρόνο μετά την ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης για την Ελλάδα, και τρία σχεδόν χρόνια από την είσοδο της οικονομίας σε ύφεση, οι πρώτες ενδείξεις προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας σε ένα πιο ανταγωνιστικό και βιώσιμο πρότυπο έχουν αρχίσει να διαφαίνονται, καταδεικνύοντας ότι οι θυσίες αρχίζουν να έχουν αποτέλεσμα» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Οι συντελούμενες αλλαγές αποτυπώνονται τόσο στη διάρθρωση της εγχώριας ζήτησης, με συρρίκνωση της κατανάλωσης και των εισαγωγών, έντονη προσαρμογή της αγοράς εργασίας, βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους (ειδικά στον τουρισμό) και ανάκαμψη των εξαγωγών.

«Η μετουσίωση αυτών όμως των ενδείξεων σε βιώσιμα συστατικά ενός νέου αναπτυξιακού υποδείγματος και κυρίως η αναστροφή του εξαιρετικά δυσμενούς κοινωνικού και μακροοικονομικού περιβάλλοντος προϋποθέτουν» σύμφωνα με τον Παύλο Μυλωνά, επικεφαλής οικονομολόγο της Εθνικής Τραπέζης «επιμονή στην έγκαιρη και αποτελεσματική προώθηση της δημοσιονομικής εξυγίανσης και των διαθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα επιτρέψουν την επανάκτηση της εμπιστοσύνης για την ελληνική οικονομία, τόσο διεθνώς όσο και εγχωρίως, και την επάνοδο της οικονομικής δραστηριότητας σε αναπτυξιακή τροχιά».

Ακόμα χρειάζεται «την ομαλή εφαρμογή των αποφάσεων των ηγετών της Ευρωζώνης της 21 Ιουλίου -- έστω και με προσαρμογές στις τρέχουσες συνθήκες -- με συνέχιση της βοήθειας από τους εταίρους για ένα εύλογο μακροοικονομικά χρονικό διάστημα με αξιόπιστο και διαχρονικά συνεπή τρόπο» και την «παγίωση, το ταχύτερο δυνατό, μιας αξιόπιστης στρατηγικής συνολικής αντιμετώπισης της κρίσης χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Oπως υπογραμμίζεται, οι περισσότερες μακροοικονομικές προβλέψεις στις αρχές του έτους είχαν βασιστεί σε σταθεροποίηση, τουλάχιστον, του οικονομικού κλίματος και των συνθηκών ρευστότητας. Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών δείχνουν ότι το μεγαλύτερο τμήμα της δημοσιονομικής προσαρμογής για το έτος πρέπει να επιτευχθεί σε ένα μόνο πεντάμηνο με τη χρήση επιπρόσθετων μέτρων άμεσης απόδοσης - και άμεσου συσταλτικού αποτελέσματος για την οικονομική δραστηριότητα.

Παράλληλα, με τις συνεχιζόμενες πιέσεις στο τραπεζικό σύστημα από την συρρίκνωση των καταθέσεων και τη δυσχερέστερη προσφυγή στo Ευρωσύστημα, δεν προοιωνίζεται βελτίωση των συνθηκών ρευστότητας σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Σε αυτό το περιβάλλον, συνεχίζει, είναι βέβαιο ότι σε τριμηνιαία βάση η ύφεση θα βαθύνει το Β’εξάμηνο ειδικά το τελευταίο τρίμηνο του έτους οπότε και θα επικεντρωθεί σημαντικό τμήμα της ταμιακής επιβάρυνσης από τα νέα μέτρα.

Για το σύνολο του 2011 η συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας αναμένεται να είναι της τάξης του -5,9%, ενώ κατά το επόμενο έτος στο -2,7% ολοκληρώνοντας έναν καθοδικό κύκλο 4.5 ετών κατά των οποίο η σωρευτική συρρίκνωση του ΑΕΠ θα υπερβεί το 14%. Σε τριμηνιαία βάση το ΑΕΠ αναμένεται να σταθεροποιηθεί στο Β’ εξάμηνο του 2012, ενώ ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης να επανέλθει σε θετικό έδαφος το 4ο τρίμηνο του 2012 (+0,3%), και κατά συνέπεια, διαφαίνεται ότι προσεγγίζουμε πλέον το ναδίρ του υφεσιακού κύκλου.

Η κατάρρεση της ιδιωτικής κατανάλωσης
Η ιδιωτική κατανάλωση - ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των ανισορροπιών της ελληνικής οικονομίας -- αναμένεται να υποχωρήσει σημαντικά στο 71% του ΑΕΠ το 2011 (από σχεδόν 74% το 2010) και χαμηλότερα από 68% το 2013 σημειώνοντας σωρευτική μείωση άνω του 15,5% σε σταθερές τιμές την πενταετία 2009-2013.

Η συρρίκνωση της κατανάλωσης είναι απόρροια της σωρευτικής μείωσης του (αποπληθωρισμένου) συνολικού διαθεσίμου εισοδήματος του ιδιωτικού τομέα (η οποία την τριετία 2009-2011 θα ανέλθει σωρευτικά στο -25% περίπου, και θα συνεχιστεί και το 2012 με τη μείωση να ανέρχεται στο 11% του ΑΕΠ).

Η συρρίκνωσή της ενσωματώνει τη συνολική επίδραση από τη μείωση της απασχόλησης και της αμοιβής εργασίας, τη φορολογική επιβάρυνση και τη μεταβολή του πληθωρισμού, που μόνο μερικώς εξομαλύνονται μέσω της χρήσης αποταμιεύσεων του ιδιωτικού τομέα καθώς και μέσω της παραοικονομίας.

Η επάνοδος της ιδιωτικής κατανάλωσης σε θετική τροχιά αναμένεται το 2013.


Ποιοι κλάδοι «υπόσχονται» επενδύσεις
Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου υπέστησαν σημαντική συρρίκνωση της τάξης του 19% ετησίως μέσα στην τελευταία τριετία η οποία περιόρισε τη συνεισφορά τους στο ΑΕΠ σε 14,3% το Α’ εξάμηνο του 2011 από περίπου 24% το 2007, σημαντικά χαμηλότερα από το 15-ετή μέσο όρο (20%) και το μέσο όρο της Ευρωζώνης (19%).

Η κάμψη αναμένεται να συνεχιστεί και το 2012 αντανακλώντας τη συρρίκνωση της εγχώριας ζήτησης, την αβεβαιότητα και τις περιοριστικότερες πιστωτικές συνθήκες τόσο μέσω τραπεζικού συστήματος όσο και σε επίπεδο δια-επιχειρησιακών μορφών πίστωσης (όπως είναι οι μεταχρονολογημένες επιταγές).

Παρόλα αυτά, εξωστρεφείς κλάδοι, όπως κλάδοι μετάλλων, χημικών, φαρμακευτικών και μη μεταλλικών ορυκτών καθώς και αυτός των τροφίμων, κατάφεραν να πετύχουν ικανοποιητικές εξαγωγικές επιδόσεις προσαρμόζοντας την εξαγωγική τους στρατηγική.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τα περιθώρια κέρδους των ελληνικών εισηγμένων επιχειρήσεων (εκτός τραπεζικού και πετρελαϊκού κλάδου) περιορίστηκαν στο 3.9% το Α’ εξάμηνο του 2011 από 11,7% το 2007 και 6,3% το 2010.Η δημόσια κατασκευαστική δραστηριότητα έχει περιοριστεί σημαντικά εξαιτίας της δημοσιονομικής προσπάθειας (κατά περίπου 1,2 ποσοστιαίες μονάδες στο 2,3 % του ΑΕΠ μεταξύ 2008 και Α’ εξαμήνου 2011).

Η πρόσφατη απόφαση για περιορισμό της εθνικής συμμετοχής στο 5%, και η επιτάχυνση των εκταμιεύσεων κονδυλίων θα μπορούσε να αυξήσει τις εισροές της περιόδου 2012-2013 κατά 3 δις ευρώ, παρέχοντας, σε συνδυασμό με τις συνέργιες με άλλες ιδιωτικές επενδύσεις καθώς και μόχλευση μέσω κονδυλίων της ευρωπαϊκής τράπεζας επενδύσεων, σημαντική ώθηση στη επενδυτική δαπάνη (άνω του 1 % του ΑΕΠ ετησίως την ίδια περίοδο).

Η συρρίκνωση της εγχώριας ζήτησης συντείνει όμως και στον περιορισμό της υπερβολικής δαπάνης της χώρας για εισαγωγές. Το ποσοστό των εισαγωγών στο ΑΕΠ, σε αποπληθωρισμένες τιμές, έχει περιοριστεί κατά 8% συγκριτικά με το επίπεδό του 2008. Η μείωση της δαπάνης για εισαγωγές διαρκών καταναλωτικών αγαθών καθώς και ορισμένων κατηγοριών εισαγόμενων κεφαλαιουχικών και μη-διαρκών καταναλωτικών αγαθών αναμένεται να είναι σε μεγάλο βαθμό μόνιμη - αντανακλώντας μια αναπροσαρμογή των καταναλωτικών προτύπων -- παγιώνοντας τη συρρίκνωση του μεριδίου των εισαγωγών στο ΑΕΠ σε επίπεδο χαμηλότερο του 30% συγκριτικά με 36 % την προηγούμενη δεκαετία και επιταχύνοντας την άμβλυνση των εξωτερικών ανισορροπιών της χώρας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Εθνικής, οι εμπορευματικές εξαγωγές - που αντιστοιχούν πλέον στο 40% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών -- σημείωσαν σημαντική ανάκαμψη από το 2ο εξάμηνο του 2010 (+17% σε ετήσια βάση) ευνοούμενες από την ισχυρή ζήτηση κυρίως από χώρες της Ευρωζώνης, την Κεντρική Ευρώπη και τις αγορές της Ρωσίας και της Τουρκίας η οποία συνεχίστηκε και στο 7μηνο του 2011 ( +12% ετησίως σε ονομαστικούς όρους εκτός καυσίμων).

Αν και σε σταθερές τιμές η μεταβολή υπολείπεται σημαντικά των ονομαστικών αυξήσεων εξαιτίας των ανατιμήσεων προϊόντων πετρελαίου, χημικών και μετάλλων -- το μερίδιο των εξαγωγών στο ΑΕΠ αυξήθηκε σωρευτικά κατά 3.5 % το 2010 και το Α’ εξάμηνο του 2011 (σε σταθερές τιμές) -αναστρέφοντας πλήρως τις απώλειες της διετίας 2008-2009.

Είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό, αναφέρουν οι συντάκτες της μελέτης,  ότι ο τουριστικός κλάδος το 2011 σημείωσε εντυπωσιακή ανάκαμψη στο 7μηνο του 2011 με τις αφίξεις να αυξάνονται κατά 11.4%.

Στο «διά ταύτα»
Η επίτευξη του αναθεωρημένου στόχου του προϋπολογισμού για έλλειμμα γενικής κυβέρνησης 8,5 % το 2011 και κάτω από το 7% του ΑΕΠ το 2012, υποστηρίζεται από δημοσιονομικά μέτρα που ισοδυναμούν σε 4,8% του ΑΕΠ για το τελευταίο πεντάμηνο του έτους και περίπου 5% το 2012. Τα μέτρα αυτά φαίνονται να έχουν αρχίσει να αποδίδουν καρπούς οδηγώντας σε διψήφια αύξηση  των συνολικών εσόδων του κράτους το Σεπτέμβριο (σύμφωνα με προσωρινή εκτίμηση) αλλά επιτείνουν τις υφεσιακές πιέσεις αφαιρώντας περίπου 2.5 ποσοστιαίες μονάδες από το ΑΕΠ στο Β’ εξάμηνο του 2011  και περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες το 2012.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το 2012 αναμένεται να είναι η πρώτη χρονιά επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος σε επίπεδο Γενικής Κυβέρνησης της τάξης του 1,5% του ΑΕΠ γεγονός που αναμένεται να αποτελέσει ένα αποφασιστικό βήμα για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής ισορροπίας και την ανάκαμψη της εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία. Ωστόσο, καταλήγει η Εθνική, η προαναφερόμενη δημοσιονομική προσπάθεια προφανώς θα εντείνει την πτώση της οικονομικής δραστηριότητας κατά 2.5 % του ΑΕΠ, κατά μέσο όρο ετησίως, την ίδια περίοδο δημοσιονομικής προσαρμογής αυτού του μεγέθους σε μια περίοδο βαθιάς ύφεσης.

Η πρόκληση αυτή δημιουργεί ένα προφανές δίλημμα σχεδιασμού και εφαρμογής της οικονομικής πολιτικής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη εστίασης της δημοσιονομικής προσπάθειας προς την κατεύθυνση μέτρων με μικρότερη υφεσιακή επίδραση και πιο δίκαια κοινωνικά, όπως η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και ο περαιτέρω περιορισμός της κρατικής σπατάλης, αναγνωρίζοντας όμως τις δυσκολίες υλοποίησης αυτών των μέτρων δεδομένων και των αδυναμιών του κρατικού μηχανισμού.

Επίσης, μια πιο αποτελεσματική και έγκαιρη υλοποίηση του προγράμματος σταθεροποίησης θα βοηθούσε αποφασιστικά στην ανάκαμψη την εμπιστοσύνης σπάζοντας το υφεσιακό φαύλο κύκλο.

CFO Agenda (T. 017)
« 1 2 »
Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο CFO Agenda Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Τρόφιμα – Ποτά

Τηλεπικοινωνίες

Goverment

Τουρισμός

Ηλεκτρικά - Ηλεκτρονικά Είδη

Retail

Ευρωπαική Ένωση

Πληροφορική

Μεταφορές / Logistics

Ενέργεια / Περιβάλλον

Κατασκευές

Sales

Ναυτιλία

©2017 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778