CFO Agenda - 2013: Προβλέποντας ένα έτος ανατροπών

Παρασκευή, 18 Αυγούστου 2017

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Planning & Forecasting

2013: Προβλέποντας ένα έτος ανατροπών

15 Απριλίου 2013 | 09:21 Γράφει το Ισαβέλλα  Ζαμπετάκη Topics: In Macro,Φιλοξενούμενα άρθρα

Το CFO agenda μίλησε με τέσσερις κορυφαίους οικονομολόγους και στελέχη Διευθύνσεων Οικονομικών Αναλύσεων, σε μια προσπάθεια όχι μόνο να αποτυπώσει την πορεία της Ελληνικής Οικονομίας το 2013 αλλά και τη συνεισφορά του τραπεζικού κλάδου σε αυτή.

Διαμόρφωση των προϋποθέσεων για ανάκαμψη της οικονομίας

Το 2013 θα είναι έτος ανατροπών. Μετά από μια κοινωνικά οδυνηρή προσαρμογή, φαίνεται να διαμορφώνονται για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια όροι και προϋποθέσεις για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και την ομαλοποίηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος, διαδικασίες που θα είναι επίπονες και σταδιακές.

Μιχάλης Μασουράκης, Ανώτερος Διευθυντής Οικονομικών Μελετών, Alpha Bank

• Το 2013 ο προϋπολογισμός θα καταγράψει σημαντικό δημοσιονομικό πρωτογενές πλεόνασμα, έτσι ώστε τα φορολογικά έσοδα να καλύπτουν όλες τις κρατικές λειτουργικές δαπάνες και να αφήνουν και περίσσευμα για την μερική κάλυψη των τόκων εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους.

• Το 2013 θα έχει πλήρως ανακτηθεί η απώλεια ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας που σημειώθηκε από την είσοδο της χώρας στην Ευρωζώνη και μετά, μέχρι το 2009. Μάλιστα, σωρευτικά από το 2000, υπολογίζεται ότι τα κέρδη στην ανταγωνιστικότητα θα είναι κατά τι μεγαλύτερα από τα αντίστοιχα κέρδη της γερμανικής οικονομίας, της οποίας η ανταγωνιστικότητα αυξάνει συνεχώς και αδιαλείπτως καθόλη την περίοδο αναφοράς. Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας οδηγεί σε στροφή της παραγωγής προς διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά είτε για εξαγωγές είτε για υποκατάσταση εισαγωγών, αναβαθμίζοντας δυναμικά την ελληνική οικονομία.

• Το 2013 το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στο εξωτερικό ισοζύγιο ουσιαστικά θα μηδενισθεί, καθώς η μεγάλη ύφεση σε συνδυασμό με την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων, οδηγεί σε κατακόρυφη μείωση των εισαγωγών και αύξηση των εξαγωγών, περιλαμβανομένου του ελληνικού τουρισμού. ΄Ετσι, δημιουργούνται συνθήκες για τη σταδιακή μείωση της σημαντικά αρνητικής καθαρής επενδυτικής θέσης της χώρας, περιορίζοντας την διαρροή πόρων στο εξωτερικό, που πλέον στηρίζουν την εγχώρια οικονομία, και ενισχύοντας την εισροή κεφαλαίων για επενδύσεις καθώς βελτιώνεται η αξιοπιστία της χώρας.

• Το 2013 θα ολοκληρωθεί μεγάλο μέρος των διαρθρωτικών αλλαγών που βρίσκονται σε εξέλιξη και που αφορούν κυρίως στην αναδόμηση του κρατικού μηχανισμού προς την κατεύθυνση αύξησης της αποτελεσματικότητας της λειτουργίας του κράτους και στην διαμόρφωση κατάλληλου φοροεισπρακτικού μηχανισμού ικανού να αντιμετωπίσει την πρόκληση της εκτεταμένης φοροδιαφυγής.

΄Ηδη, έχουν συντελεσθεί βαθιές τομές μέσω μεταρρυθμίσεων όσον αφορά στον εξορθολογισμό του ασφαλιστικού συστήματος, την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας και την τόνωση του ανταγωνισμού, μέσω της άρσης περιοριστικών πρακτικών εισόδου νέων επιχειρήσεων στην αγορά και προσοδοθηρικών ρυθμίσεων υπέρ συγκεκριμένων ομάδων επαγγελματιών. Σημειώνεται ότι τα εμπόδια στον ανταγωνισμό δρουν κατά του κοινωνικού συνόλου που επωμίζεται το σχετικό κόστος πληρώνοντας υψηλότερες τιμές στην αγορά προϊόντων και υπηρεσιών, χρηματοδοτώντας στην ουσία το επίπεδο διαβίωσης των ισχυρών αυτών κοινωνικών ομάδων.

•Το 2013 θα αρχίσουν να φαίνονται τα αγαθά αποτελέσματα για την οικονομία από τις αποκρατικοποιήσεις, τις παραχωρήσεις υποδομών προς εκμετάλλευση στον ιδιωτικό τομέα, και της αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου. Πέραν των εσόδων που θα καλύψουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες του δημοσίου, η κύρια θετική επίπτωση αφορά στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, καθώς επενδυτικά κεφάλαια θα τοποθετηθούν στην οικονομία προσδοκώντας κάποια απόδοση στο μέλλον, σε ένα περιβάλλον χρηματοοικονομικής σταθερότητας και αναβαθμισμένων προοπτικών λόγω των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που επιχειρούνται μέσω της εφαρμογής του προγράμματος προσαρμογής. Οι ιδιωτικοποιήσεις θα οδηγήσουν δευτερογενώς και στην υλοποίηση νέων επενδυτικών σχεδίων που σχετίζονται με την περαιτέρω ανάπτυξη των αποκτηθέντων περιουσιακών στοιχείων ή δικαιωμάτων εκμετάλλευσης.

• Το 2013 θα ανακεφαλαιοποιηθεί το τραπεζικό σύστημα ώστε οι τράπεζες να αναπληρώσουν τις απώλειες κεφαλαίων που υπέστησαν, χωρίς δική τους υπαιτιότητα, από την αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους.΄Ετσι, θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις διογκούμενες επισφάλειες λόγω της επίπτωσης της ύφεσης, ακόμη και κάτω από ακραίες συνθήκες οικονομικών και χρηματοοικονομικών παραγόντων τα επόμενα τρία χρόνια.

Η προοπτική θωράκισης των τραπεζών με επαρκή κεφάλαια μετά τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου που θα γίνουν μέχρι τον Απρίλιο του 2013, ήδη συμβάλλει στην επιτάχυνση της επιστροφής των καταθέσεων στο σύστημα. Δημιουργεί, επίσης, συνθήκες σταδιακής πρόσβασης των τραπεζών στις διατραπεζικές αγορές για άντληση δανειακών κεφαλαίων. Με τους τρόπους αυτούς, θα αρχίσει να ομαλοποιείται η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών που ασφυκτιούν από τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά.

Η προσφορά δανείων θα εξακολουθήσει, πάντως, να είναι συγκρατημένη καθώς ο πιστωτικός κίνδυνος είναι ακόμη υψηλός και οι επιχειρήσεις δεν αντέχουν τα υψηλότερα επιτόκια που θα απαιτούσε η κάλυψή του. Επίσης, η ζήτηση για νέες πιστοδοτήσεις  θα είναι, ούτως ή άλλως, περιορισμένη καθώς θα συνεχισθούν οι προσπάθειες που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις, και ιδίως αυτές που έχουν αρνητική καθαρή θέση, για να μειώσουν τις υποχρεώσεις του από δανειακά κεφάλαια και να προσαρμοσθούν στο μειωμένο τζίρο τους.

Αν;άγκη για σταθεροποiηση των προσδοκιων
Όλα αυτά θα συμβούν υπό την προϋπόθεση της συνεπούς εφαρμογής των δεσμεύσεων του Μνημονίου έτσι ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη χρηματοδότηση από τους εταίρους μας και να συνεχίσει να βελτιώνεται το κλίμα αισιοδοξίας που επικρατεί διεθνώς για τις προσπάθειες ανάκτησης της αξιοπιστίας της οικονομικής πολιτικής που καταβάλλει η χώρα.

Στο πλαίσιο αυτό, η πάταξη της φοροδιαφυγής για να δοθεί ανάσα στους συνεπείς φορολογουμένους και να σταματήσει η ληστρική επιδρομή στο επίπεδο διαβίωσης των μισθωτών και των συνταξιούχων, σε συνδυασμό με την ταχεία ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας θα αποτελέσουν τη λυδία λίθο της διατηρησιμότητας της προσαρμογής. Είναι οι μοναδικές επιλογές μιας κυβέρνησης που κάνει αγώνα δρόμου για να αποσοβήσει το ενδεχόμενο αποσταθεροποίησης.

Η υπερφορολόγηση των εισοδημάτων των συνήθων υποζυγίων και η οιονεί κατάσχεση των ακινήτων με εξουθενωτικούς φόρους περιουσίας ανεξαρτήτως φοροδοτικής ικανότητας σε ένα περιβάλλον κατάρρευσης της κτηματαγοράς, προσεγγίζουν τάχιστα τα όρια της κοινωνικής και οικονομικής αντοχής, και πρέπει να επανεξετασθούν πριν δημιουργήσουν συνθήκες πολιτικής αστάθειας.

Ο κύριος κίνδυνος που ελλοχεύει είναι η αποσταθεροποίηση των προσδοκιών, είτε από αμφιταλαντεύσεις, αβελτηρίες και καθυστερήσεις της κυβέρνησης, είτε από τη διοχέτευση της οργής όσων πλήττονται δυσανάλογα από τη διαδικασία προσαρμογής στην αναμόχλευση ανεδαφικών και μαξιμαλιστικών διεκδικήσεων από την αντιπολίτευση.

Δυστυχώς δεν υπάρχει σύντομος και ανέξοδος τρόπος για να γίνουν όλα όπως πρώτα, ούτε να πεισθούν οι εταίροι μας να δεχθούν να εξυπηρετούμε το χρέος όταν μπορούμε, αλλά ούτε και να ξεκινήσει η ανάκαμψη με πόρους που πέφτουν στην οικονομία ως μάννα εξ ουρανού, και που διαχειρίζονται δαιμόνιοι και νεόκοποι κρατιστές τραπεζίτες, κατέχοντες τη φιλοσοφική λίθο των αλχημιστών του μεσαίωνα.

Διαμόρφωση των προϋποθέσεων για ανάκαμψη της οικονομίας

Το 2013 θα είναι έτος ανατροπών. Μετά από μια κοινωνικά οδυνηρή προσαρμογή, φαίνεται να διαμορφώνονται για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια όροι και προϋποθέσεις για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και την ομαλοποίηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος, διαδικασίες που θα είναι επίπονες και σταδιακές.

Μιχάλης Μασουράκης, Ανώτερος Διευθυντής Οικονομικών Μελετών, Alpha Bank

• Το 2013 ο προϋπολογισμός θα καταγράψει σημαντικό δημοσιονομικό πρωτογενές πλεόνασμα, έτσι ώστε τα φορολογικά έσοδα να καλύπτουν όλες τις κρατικές λειτουργικές δαπάνες και να αφήνουν και περίσσευμα για την μερική κάλυψη των τόκων εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους.

• Το 2013 θα έχει πλήρως ανακτηθεί η απώλεια ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας που σημειώθηκε από την είσοδο της χώρας στην Ευρωζώνη και μετά, μέχρι το 2009. Μάλιστα, σωρευτικά από το 2000, υπολογίζεται ότι τα κέρδη στην ανταγωνιστικότητα θα είναι κατά τι μεγαλύτερα από τα αντίστοιχα κέρδη της γερμανικής οικονομίας, της οποίας η ανταγωνιστικότητα αυξάνει συνεχώς και αδιαλείπτως καθόλη την περίοδο αναφοράς. Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας οδηγεί σε στροφή της παραγωγής προς διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά είτε για εξαγωγές είτε για υποκατάσταση εισαγωγών, αναβαθμίζοντας δυναμικά την ελληνική οικονομία.

• Το 2013 το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στο εξωτερικό ισοζύγιο ουσιαστικά θα μηδενισθεί, καθώς η μεγάλη ύφεση σε συνδυασμό με την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων, οδηγεί σε κατακόρυφη μείωση των εισαγωγών και αύξηση των εξαγωγών, περιλαμβανομένου του ελληνικού τουρισμού. ΄Ετσι, δημιουργούνται συνθήκες για τη σταδιακή μείωση της σημαντικά αρνητικής καθαρής επενδυτικής θέσης της χώρας, περιορίζοντας την διαρροή πόρων στο εξωτερικό, που πλέον στηρίζουν την εγχώρια οικονομία, και ενισχύοντας την εισροή κεφαλαίων για επενδύσεις καθώς βελτιώνεται η αξιοπιστία της χώρας.

• Το 2013 θα ολοκληρωθεί μεγάλο μέρος των διαρθρωτικών αλλαγών που βρίσκονται σε εξέλιξη και που αφορούν κυρίως στην αναδόμηση του κρατικού μηχανισμού προς την κατεύθυνση αύξησης της αποτελεσματικότητας της λειτουργίας του κράτους και στην διαμόρφωση κατάλληλου φοροεισπρακτικού μηχανισμού ικανού να αντιμετωπίσει την πρόκληση της εκτεταμένης φοροδιαφυγής.

΄Ηδη, έχουν συντελεσθεί βαθιές τομές μέσω μεταρρυθμίσεων όσον αφορά στον εξορθολογισμό του ασφαλιστικού συστήματος, την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας και την τόνωση του ανταγωνισμού, μέσω της άρσης περιοριστικών πρακτικών εισόδου νέων επιχειρήσεων στην αγορά και προσοδοθηρικών ρυθμίσεων υπέρ συγκεκριμένων ομάδων επαγγελματιών. Σημειώνεται ότι τα εμπόδια στον ανταγωνισμό δρουν κατά του κοινωνικού συνόλου που επωμίζεται το σχετικό κόστος πληρώνοντας υψηλότερες τιμές στην αγορά προϊόντων και υπηρεσιών, χρηματοδοτώντας στην ουσία το επίπεδο διαβίωσης των ισχυρών αυτών κοινωνικών ομάδων.

•Το 2013 θα αρχίσουν να φαίνονται τα αγαθά αποτελέσματα για την οικονομία από τις αποκρατικοποιήσεις, τις παραχωρήσεις υποδομών προς εκμετάλλευση στον ιδιωτικό τομέα, και της αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου. Πέραν των εσόδων που θα καλύψουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες του δημοσίου, η κύρια θετική επίπτωση αφορά στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, καθώς επενδυτικά κεφάλαια θα τοποθετηθούν στην οικονομία προσδοκώντας κάποια απόδοση στο μέλλον, σε ένα περιβάλλον χρηματοοικονομικής σταθερότητας και αναβαθμισμένων προοπτικών λόγω των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που επιχειρούνται μέσω της εφαρμογής του προγράμματος προσαρμογής. Οι ιδιωτικοποιήσεις θα οδηγήσουν δευτερογενώς και στην υλοποίηση νέων επενδυτικών σχεδίων που σχετίζονται με την περαιτέρω ανάπτυξη των αποκτηθέντων περιουσιακών στοιχείων ή δικαιωμάτων εκμετάλλευσης.

• Το 2013 θα ανακεφαλαιοποιηθεί το τραπεζικό σύστημα ώστε οι τράπεζες να αναπληρώσουν τις απώλειες κεφαλαίων που υπέστησαν, χωρίς δική τους υπαιτιότητα, από την αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους.΄Ετσι, θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις διογκούμενες επισφάλειες λόγω της επίπτωσης της ύφεσης, ακόμη και κάτω από ακραίες συνθήκες οικονομικών και χρηματοοικονομικών παραγόντων τα επόμενα τρία χρόνια.

Η προοπτική θωράκισης των τραπεζών με επαρκή κεφάλαια μετά τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου που θα γίνουν μέχρι τον Απρίλιο του 2013, ήδη συμβάλλει στην επιτάχυνση της επιστροφής των καταθέσεων στο σύστημα. Δημιουργεί, επίσης, συνθήκες σταδιακής πρόσβασης των τραπεζών στις διατραπεζικές αγορές για άντληση δανειακών κεφαλαίων. Με τους τρόπους αυτούς, θα αρχίσει να ομαλοποιείται η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών που ασφυκτιούν από τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά.

Η προσφορά δανείων θα εξακολουθήσει, πάντως, να είναι συγκρατημένη καθώς ο πιστωτικός κίνδυνος είναι ακόμη υψηλός και οι επιχειρήσεις δεν αντέχουν τα υψηλότερα επιτόκια που θα απαιτούσε η κάλυψή του. Επίσης, η ζήτηση για νέες πιστοδοτήσεις  θα είναι, ούτως ή άλλως, περιορισμένη καθώς θα συνεχισθούν οι προσπάθειες που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις, και ιδίως αυτές που έχουν αρνητική καθαρή θέση, για να μειώσουν τις υποχρεώσεις του από δανειακά κεφάλαια και να προσαρμοσθούν στο μειωμένο τζίρο τους.

Αν;άγκη για σταθεροποiηση των προσδοκιων
Όλα αυτά θα συμβούν υπό την προϋπόθεση της συνεπούς εφαρμογής των δεσμεύσεων του Μνημονίου έτσι ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη χρηματοδότηση από τους εταίρους μας και να συνεχίσει να βελτιώνεται το κλίμα αισιοδοξίας που επικρατεί διεθνώς για τις προσπάθειες ανάκτησης της αξιοπιστίας της οικονομικής πολιτικής που καταβάλλει η χώρα.

Στο πλαίσιο αυτό, η πάταξη της φοροδιαφυγής για να δοθεί ανάσα στους συνεπείς φορολογουμένους και να σταματήσει η ληστρική επιδρομή στο επίπεδο διαβίωσης των μισθωτών και των συνταξιούχων, σε συνδυασμό με την ταχεία ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας θα αποτελέσουν τη λυδία λίθο της διατηρησιμότητας της προσαρμογής. Είναι οι μοναδικές επιλογές μιας κυβέρνησης που κάνει αγώνα δρόμου για να αποσοβήσει το ενδεχόμενο αποσταθεροποίησης.

Η υπερφορολόγηση των εισοδημάτων των συνήθων υποζυγίων και η οιονεί κατάσχεση των ακινήτων με εξουθενωτικούς φόρους περιουσίας ανεξαρτήτως φοροδοτικής ικανότητας σε ένα περιβάλλον κατάρρευσης της κτηματαγοράς, προσεγγίζουν τάχιστα τα όρια της κοινωνικής και οικονομικής αντοχής, και πρέπει να επανεξετασθούν πριν δημιουργήσουν συνθήκες πολιτικής αστάθειας.

Ο κύριος κίνδυνος που ελλοχεύει είναι η αποσταθεροποίηση των προσδοκιών, είτε από αμφιταλαντεύσεις, αβελτηρίες και καθυστερήσεις της κυβέρνησης, είτε από τη διοχέτευση της οργής όσων πλήττονται δυσανάλογα από τη διαδικασία προσαρμογής στην αναμόχλευση ανεδαφικών και μαξιμαλιστικών διεκδικήσεων από την αντιπολίτευση.

Δυστυχώς δεν υπάρχει σύντομος και ανέξοδος τρόπος για να γίνουν όλα όπως πρώτα, ούτε να πεισθούν οι εταίροι μας να δεχθούν να εξυπηρετούμε το χρέος όταν μπορούμε, αλλά ούτε και να ξεκινήσει η ανάκαμψη με πόρους που πέφτουν στην οικονομία ως μάννα εξ ουρανού, και που διαχειρίζονται δαιμόνιοι και νεόκοποι κρατιστές τραπεζίτες, κατέχοντες τη φιλοσοφική λίθο των αλχημιστών του μεσαίωνα.



Στην τελική ευθεία για έξοδο από την κρίση

Το 2013 αποτελεί το κρισιμότερο έτος όσον αφορά τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την εμπέδωση της εμπιστοσύνης στις προοπτικές της. Μετά από μια τριετία επώδυνων προσπαθειών δημοσιονομικής προσαρμογής με πρωτοφανείς κοινωνικές επιπτώσεις, αρχίζουν για πρώτη φορά να συντρέχουν σωρευτικά επαρκείς προϋποθέσεις για σταδιακή έξοδο από τη κρίση.

Νίκος Μαγγίνας, Οικονομολόγος - Επικεφαλής Ανάλυσης Ελληνικής Οικονομίας της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας

• Αναγνωρίζεται πλέον η πρόοδος της χώρας στην επίτευξη των στόχων του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Η επίτευξη ισοσκελισμένου πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου το 2013 είναι πλέον μια απολύτως ρεαλιστική προοπτική που θα επισφραγίσει μια πρωτοφανή δημοσιονομική προσαρμογή της τάξης του 11% του ΑΕΠ σωρευτικά (άνω του 15% σε κυκλικά προσαρμοσμένη βάση), μέσα σε τέσσερα μόνο χρόνια.
 
• Η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος αποτελεί το βασικότερο προαπαιτούμενο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας αποκατάστασης της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους. Η διαδικασία αυτή που βασίστηκε στο PSI, συμπληρώθηκε με την εφαρμογή των αποφάσεων του Eurogroup του Νοεμβρίου του 2012 και θα ολοκληρωθεί, τα επόμενα χρόνια σε συνδυασμό με την εξυγίανση της οικονομίας.

• Η ανταγωνιστικότητα της χώρας αποκαθίσταται ταχύτατα, ειδικά στο σκέλος του μισθολογικού κόστους. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε σωρευτικά κατά περισσότερο από 11% του ΑΕΠ την τελευταία τετραετία (μείωση άνω του 6% του ΑΕΠ το 2012) προοιωνίζοντας συρρίκνωση της εξάρτησης της χώρας από βραχυπρόθεσμες εισροές εξωτερικής χρηματοδότησης τα επόμενα χρόνια.

• Παρά τη δυσμενή διεθνή συγκυρία και την οξυμένη αβεβαιότητα, που εξασθένησαν τις επιδόσεις κρίσιμων εξαγωγικών κλάδων, ο εξωστρεφής αναπροσανατολισμός της οικονομίας συνεχίζεται. Σε συνδυασμό με τις θετικές ενδείξεις για την αναμενόμενη τουριστική κίνηση το 2013, αναμένουμε σημαντική στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας από τις εξαγωγές ειδικά μετά το 2ο τρίμηνο του 2013.

• Η ξεκάθαρη στρατηγική δέσμευση των εταίρων μας να βοηθήσουν τη χώρα να ολοκληρώσει τις μεταρρυθμιστικές της προσπάθειες. Η στάση αυτή απαλλάσσει τη χώρα μας από την αποσταθεροποιητική επίδραση των συνεχών δηλώσεων σχολίων και εικασιών που έθεταν υπό αμφισβήτηση των παραμονή μας στην ευρωζώνη.

• Η επιτάχυνση των εισροών κεφαλαίων από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ και την ΕτΕπ, η προγραμματιζόμενη εξόφληση εκκρεμών υποχρεώσεων του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα και η εξομάλυνση των συνθηκών στο τραπεζικό σύστημα αναμένεται να απελευθερώσουν ρευστότητα που αντιστοιχεί σε περισσότερο από 5% του ΑΕΠ.

• Ο τραπεζικός κλάδος καλείται να ολοκληρώσει τις απαραίτητες αναδιαρθρώσεις για να είναι έτοιμος να συμμετάσχει ενεργά στη διαδικασία επανεκκίνησης της οικονομίας. Η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης σε συνδυασμό με την παγίωση του νέου τραπεζικού τοπίου που απορρέει από τη φυσική τάση συγκέντρωσης και εξορθολογισμού της διάρθρωσης του κλάδου, καθώς και η τελική αποτύπωση των κεφαλαιακών αναγκών από το πλήγμα της παρατεταμένης ύφεσης στην ποιότητα των χαρτοφυλακίων, αποτελούν τρεις αλληλένδετες διαδικασίες που θα ολοκληρωθούν εντός του 2013.

Οι ευνοϊκές επιπτώσεις στη ρευστότητα από τη μείωση της αβεβαιότητας και τις πρώτες ενδείξεις ανάκτησης καταθέσεων στο 2ο εξάμηνο του 2012 καθώς και η αποκατάσταση της πρόσβασης στο δανεισμό από την ΕΚΤ αναμένεται να αποκτήσουν περαιτέρω δυναμική το 2013. Η άρση της αβεβαιότητας αποτελεί τον πλέον καταλυτικό παράγοντα που μπορεί να μετασχηματίσει τις ευνοϊκές εξελίξεις σε μία συνεκτική δυναμική οικονομικής ανάκαμψης απαλύνοντας σταδιακά το μεγάλο κοινωνικό πλήγμα από την ανεργία και τη συρρίκνωση των κοινωνικών δαπανών.

Η υφεσιακή επίδραση από τα εφαρμοζόμενα μέτρα θα παραμείνει ισχυρή κατά το μεγαλύτερο τμήμα του 2013, αλλά οι ανωτέρω παράγοντες -σε συνδυασμό με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις προοπτικές της οικονομίας- μπορούν να θέσουν τις βάσεις της ανάκαμψης ήδη κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, συγκρατώντας τη ύφεση στα πλαίσια των προβλέψεων του προγράμματος, ή και ακόμη χαμηλότερα.


Η ελληνική οικονομία μετά την κρίση: Θετικές και αρνητικές επιδράσεις

Οι πρόσφατες θετικές εξελίξεις αντιστροφής του οικονομικού κλίματος που προέρχονται κυρίως από την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας επαναγοράς ομολόγων, τη συνέχιση της χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας από τους ευρωπαίους εταίρους και το ΔΝΤ, καθώς και η επικείμενη ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος, μας δημιουργούν βάσιμες ελπίδες ότι το 2013 θα είναι το τελευταίο έτος ύφεσης και κρίσης.

Ηλίας Λεκκός, Διευθυντής Οικονομικής Ανάλυσης και Αγορών, Τράπεζα Πειραιώς

Προτού όμως αρχίσουμε να αναλογιζόμαστε υπεραισιόδοξα -και ίσως υπερφίαλα- την επιστροφή στις ημέρες της ανάπτυξης και της ευημερίας, καλό θα ήταν να αναλογιστούμε σοβαρά το πώς οι επιπτώσεις και συνέπειες της σημερινής κρίσης θα επηρεάσουν το χαρακτήρα της ελληνικής οικονομίας το επόμενο διάστημα. Εάν κάποιος θελήσει να δώσει μια επιγραμματική περιγραφή των αιτιών της εξελισσόμενης κρίσης στην ελληνική οικονομία, θα συνειδητοποιήσει ότι η κρίση στην Ελλάδα μπορεί να ήταν πρώτα και κύρια μια δημοσιονομική κρίση.

Ωστόσο, η κρίση είχε ταυτόχρονα και δομικό χαρακτήρα, υπό την έννοια ότι το αναπτυξιακό πρότυπο που είχαμε υιοθετήσει δεν ήταν πλέον διατηρήσιμο. Τέλος, η παρατεταμένη κρίση και αβεβαιότητα «μόλυνε» και τον τραπεζικό τομέα.

Οι προϋποθέσεις της ανάπτυξης
Λαμβάνοντας λοιπόν τα ανωτέρω ως σημείο εκκίνησης, το ζητούμενο είναι να μπορέσουμε να αναλογιστούμε ποιες μπορεί να είναι οι δυνάμεις ανάπτυξης της χώρας μας καθώς και ποιοι μπορεί να είναι οι ανασταλτικοί παράγοντες στην πορεία προς την ανάκαμψη. Στην περίπτωση της ελληνικής οικονομίας, ο κλασικός μηχανισμός ανάκαμψης, σύμφωνα με τον οποίο η βελτίωση στις προσδοκίες μεταφράζεται σε αυξημένη ζήτηση αγαθών από τα νοικοκυριά και επενδύσεων από τις επιχειρήσεις, θα είναι δύσκολο να λειτουργήσει εξαιτίας της επιτακτικής ανάγκης για δομικές αλλαγές στην πραγματική οικονομία.

Κάπως εσφαλμένα στην Ελλάδα έχει επικρατήσει η εντύπωση ότι με τον όρο δομικές αλλαγές εννοούμε περικοπές μισθών και συντάξεων και μείωση των εργοδοτικών εισφορών. Με βάση αυτό το κριτήριο, το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής έχει επιτευχθεί καθώς οι αμοιβές έχουν συμπιεστεί και το μοναδιαίο κόστος εργασίας έχει υποχωρήσει εντυπωσιακά.

Αυτό είναι ένα επώδυνο μεν, αλλά πολύ μικρό μέρος των δομικών αλλαγών. Ο δομικός μετασχηματισμός της ελληνικής οικονομίας θα έχει ολοκληρωθεί όταν σημαντικοί κλάδοι που απευθύνονται στην εγχώρια ζήτηση συρρικνωθούν και ταυτόχρονα αναπτυχθούν κλάδοι που βασίζονται στη ζήτηση από το εξωτερικό. Ο μετασχηματισμός αυτός θα είναι και μακροχρόνιος και επίπονος καθώς θα οδηγήσει παραδοσιακούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας σε μαρασμό, με συνέπεια τη διατήρηση της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα για μακρό χρονικό διάστημα. Ταυτόχρονα, η ανάγκη για επίτευξη δημοσιονομικών πλεονασμάτων περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα ανάληψης οικονομικών δράσεων που θα μπορούσαν να διευκολυνθούν τη μετάβαση από το ένα καθεστώς στο άλλο.

Ανάγκη για στοχευμένη πρωτοβουλία
Το γεγονός ότι σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα θα υπάρχουν ανασταλτικοί της ανάπτυξης παράγοντες καθιστά ακόμα πιο επιτακτική την ανάγκη εκμετάλλευσης και αξιοποίησης όλων των διαθέσιμων εργαλείων και πολιτικών που μπορούν να αυξήσουν την εξωστρέφεια και δυναμισμό της ελληνικής οικονομίας. Σε πιο βραχυχρόνιο ορίζοντα, οι ελληνικές επιχειρήσεις θα πρέπει να κατευθύνουν παραγωγή που έως τώρα προορίζονταν για εγχώρια κατανάλωση προς το εξωτερικό. Η εξαγωγική δραστηριότητα απαιτεί πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια ενώ προσφέρει μικρότερο περιθώριο κέρδους, ωστόσο στη παρούσα συγκυρία αποτελεί τη μόνη διέξοδο για την ελληνική οικονομία.

Παράλληλα, η κυβέρνηση πρέπει να επικεντρωθεί στην προώθηση επενδύσεων που αποσκοπούν στην ανάπτυξη παροχής αγαθών και υπηρεσιών προς το εξωτερικό. Επενδύσεις στον κλάδο των διακομιστικών υπηρεσιών, του τουρισμού ή της μεταφοράς ενέργειας αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Σε αυτούς τους κλάδους άλλωστε πιστεύω ότι υπάρχουν και οι περισσότερες πιθανότητες για επιτυχείς ιδιωτικοποιήσεις. Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα θα πρέπει να κινητοποιηθούμε σε δραστηριότητες με υψηλή προστιθέμενη αξία, καθώς σε αυτές το κόστος εργασίας αποτελεί ένα μικρό και σίγουρα όχι τον καθοριστικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας.


Μεικτά σημάδια για την πορεία της οικονομίας

Οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της 26ης Νοεμβρίου 2012 σηματοδοτούν τη δέσμευση των ευρωπαίων εταίρων μας ότι, στο βαθμό που η χώρα τηρεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το Πρόγραμμα Προσαρμογής της, θα συνεχίζουν να την στηρίζουν χρηματοδοτικά. Επιπροσθέτως, θα κάνουν ό,τι απαιτηθεί ώστε το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ να καταστεί βιώσιμο έως το 2022, με βάση τα τεθέντα κριτήρια.

Τάσος Αναστασάτος (PhD), Senior Economist, Eurobank

Επομένως, οι αποφάσεις αυτές ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο άτακτης χρεοκοπίας και εξόδου από το ευρώ με εξωτερική πρωτοβουλία. Πλέον οι κίνδυνοι έχουν μεταφερθεί στο εσωτερικό. Τα σημάδια είναι μεικτά. Από τη μία, η εντυπωσιακή βελτίωση της ανταγωνιστικότητας ως προς τις τιμές της ελληνικής οικονομίας και του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών το 2012, αποτελούν ενθαρρυντικά δείγματα ότι δρομολογείται η διαδικασία μετάβασης προς ένα εξωστρεφές  αναπτυξιακό πρότυπο.

Από την άλλη όμως, δοκιμάζεται η ικανότητα του πολιτικού προσωπικού να σχεδιάσει και να εφαρμόσει, καθώς και η δυνατότητα της ελληνικής κοινωνίας να ανεχθεί ένα επώδυνο μείγμα μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής, εσωτερικής υποτίμησης και διαρθρωτικής μεταρρύθμισης, με αιχμές την σμίκρυνση και τον εξορθολογισμό του κράτους, τη δημιουργία ενός πιο φιλικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την καταπολέμηση των στρεβλώσεων στις αγορές προϊόντος οι οποίες εμποδίζουν τον ανταγωνισμό.

Κατά τούτο, οι πρώτοι μήνες του έτους, όταν και θα γίνει αισθητή η επίδραση των συσταλτικών μέτρων αλλά και θα πρέπει η κυβέρνηση να αναμετρηθεί με κατεστημένα συντεχνιακά συμφέροντα για ν’ απελευθερώσει τις αγορές, θα είναι κρίσιμοι. Υπάρχουν στρώματα του πληθυσμού, ιδίως αυτά των μισθωτών, των συνταξιούχων και των ανέργων, τα οποία, όχι μόνο έχουν επωμιστεί δυσανάλογα μεγάλο μέρος του βάρους της προσαρμογής, αλλά και δεν πείθονται πλέον εύκολα ότι οι θυσίες αξίζουν το άλγος τους, ότι θα οδηγήσουν σε διατηρήσιμη ανάπτυξη.

Για να αποτραπεί ο κίνδυνος διαλυτικών κοινωνικοπολιτικών εξελίξεων, είναι επιτακτική ανάγκη να ενισχυθεί δια πράξεων το αίσθημα δικαιοσύνης στην κατανομή των βαρών και να ενισχυθεί η κοινωνική συνοχή με καλύτερα στοχευμένες παρεμβάσεις. Τελικά όμως, μόνη απάντηση είναι να καταστεί ορατό το χρονικό σημείο στο οποίο θα ανακάμψει η οικονομία και, λίγο αργότερα, να αρχίσει να μειώνεται το ποσοστό ανεργίας.

Η πορεία των τραπεζών
Υπό την προϋπόθεση της πλήρους εφαρμογής των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και την απουσία ατυχημάτων, η ελληνική οικονομία μπορεί να επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης το 2014. Για το 2013, η προσπάθεια επικεντρώνεται στην αποφυγή βάθυνσης της ύφεσης σε επίπεδα πέραν των προβλεφθέντων. Αυτό προϋποθέτει την, μερική έστω, αντιστάθμιση της περιοριστικής επίδρασης των δημοσιονομικών περικοπών με μέτρα τόνωσης της ρευστότητας της οικονομίας. Η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών μπορεί να βοηθήσει σε αυτό, καθόσον θα ενισχύσει την κεφαλαιακή επάρκεια, και άρα την εμπιστοσύνη των καταθετών, και θα επιτρέψει τη διατήρηση των γραμμών ρευστότητας από το Ευρωσύστημα, αποτρέποντας την πιστωτική ασφυξία.

Δεδομένου όμως ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν αποκοπεί από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές, δεν θα πρέπει να αναμένεται μία εντυπωσιακή άνοδος στις πιστοδοτήσεις άμεσα, αλλά μόνο μεσοχρόνια, και στο βαθμό στον οποίον ανακάμπτουν οι καταθέσεις. Ήδη μετά τις εκλογές και την απομάκρυνση της δραχμικής αβεβαιότητας υπήρξε μία σημαντική επιστροφή καταθέσεων, κυρίως από το εσωτερικό. Ωστόσο, η πλήρης αναστροφή των απωλειών θα είναι μια πιο μακροχρόνια διαδικασία, συναρτώμενη όχι μόνο με την επιστροφή καταθέσεων από το εξωτερικό, αλλά και με την ανάκαμψη της οικονομίας. Στο ενδιάμεσο, οι ελληνικές τράπεζες θα έχουν αναγκαστικά αμυντική στρατηγική, εν τω μέσω πολλαπλών ελέγχων.

Πρώτη προτεραιότητα θα εξακολουθήσει να είναι ο περιορισμός των επισφαλειών και η στήριξη των επιχειρήσεων οι οποίες έχουν υγιείς προοπτικές. Σε λειτουργικό επίπεδο, η ολοκλήρωση των συγχωνεύσεων είναι μία εργώδης διαδικασία και θα απαιτηθούν 2-3 έτη έως ότου οι συνέργιες αποδώσουν τις προσδοκώμενες εξοικονομήσεις κόστους. Η ίδια προσπάθεια θα γίνει και στο δίκτυο των θυγατρικών των ελληνικών τραπεζών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Θα επιδιωχθεί να εδραιωθεί η παρουσία στις σημαντικότερες χώρες, ενώ κάποιες περιφερειακές δραστηριότητες ίσως πωληθούν για να μειωθούν οι κεφαλαιακές απαιτήσεις.

CFO Agenda (T. 024)
« 1 2 3 4 »
Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο CFO Agenda Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Τρόφιμα – Ποτά

Τηλεπικοινωνίες

Goverment

Τουρισμός

Ηλεκτρικά - Ηλεκτρονικά Είδη

Retail

Ευρωπαική Ένωση

Πληροφορική

Μεταφορές / Logistics

Ενέργεια / Περιβάλλον

Κατασκευές

Sales

Ναυτιλία

©2017 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778